เมื่อต้นเดือนเมษายน ๒๕๕๑ ผมนำเสนอบทความเรื่อง มาตรา ๓๐๙ - อภิรัฐธรรมนูญ ซึ่งมีเนื้อหาสาระสรุปได้ว่า รัฐธรรมนูญ มาตรา ๓๐๙ ทำให้ประกาศคณะปฏิรูปฯ คำสั่งคณะปฏิรูปฯ คำสั่งหัวหน้าคณะปฏิรูปฯ ใหญ่กว่ารัฐธรรมนูญ เป็นอภิรัฐธรรมนูญ ผู้ใดจะไปโต้แย้งว่าประกาศและคำสั่งเหล่านี้ขัดรัฐธรรมนูญมิได้ ท่านผู้ใดสนใจเนื้อหาเต็มของบทความเดิมก็เข้าไปอ่านได้ในเว็บไซต์นี้

ท่านผู้อ่านที่ติดตามเรื่องมาตรา ๓๐๙ อาจเคยได้ฟัง ความเห็นของผู้มีส่วนร่วมร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้ซึ่งผมไม่ขอเอ่ยนาม ที่มีการ ให้ความเห็นทำนองมาตรา ๓๐๙ เป็นเพียงการรับรองให้ถือว่าประกาศคณะปฏิรูปฯ คำสั่งคณะปฏิรูปฯ และคำสั่งหัวหน้าคณะปฏิรูปฯ ออกมาโดยชอบด้วยกฎหมาย ส่วนเนื้อหาสาระนั้นถ้าขัดรัฐธรรมนูญก็ถูกโต้แย้งได้เช่นเดียวกับกฎหมายอื่นๆ

เมื่อวันที่ ๓๐ มิถุนายน ๒๕๕๑ ศาลรัฐธรรมนูญซึ่งมีกรรมาธิการและสมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ ๒ คน เป็นตุลาการศาลรัฐธรรมนูญอยู่ด้วยได้วินิจฉัยใน คำวินิจฉัยที่ ๕/๒๕๕๑ ว่าประกาศคณะปฏิรูปฯ ฉบับที่ ๓๐ ชอบด้วยรัฐธรรมนูญ โดยให้เหตุผลว่า " สำหรับปัญหาความชอบด้วยรัฐธรรมนูญของประกาศคณะปฏิรูปการปกครองฯฉบับดังกล่าว เห็นว่า รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับชั่วคราว) พุทธศักราช ๒๕๔๙ มาตรา ๓๖ ได้บัญญัติรับรองให้ประกาศดังกล่าวมีผลใช้บังคับได้โดยชอบด้วยกฎหมายและชอบด้วยรัฐธรรมนูญไว้ชั้นหนึ่งแล้ว และรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐ ยังมีบทเฉพาะกาลตามมาตรา ๓๐๙ บัญญัติให้ถือว่าชอบด้วยรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐ อีกชั้นหนึ่งด้วย ...........................................

ดังนั้น จึงวินิจฉัยว่า ประกาศคณะปฏิรูปการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ฉบับที่ ๓๐...............................มิได้มีบทบัญญัติใดขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐ ไม่ว่าจะเป็นบทมาตราใด" นอกจากนี้ศาลรัฐธรรมนูญยังได้วินิจฉัยในคดีเดียวกันว่าพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประกาศคณะปฏิรูปการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ฉบับที่ ๓๐ ฯ พ.ศ. ๒๕๕๐ ที่ขยายระยะเวลาดำเนินงานของ คตส. ออกไป มิได้มีบทบัญญัติใดขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ โดยให้เหตุผลว่า

"เมื่อประกาศคณะปฏิรูปการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ฉบับที่ ๓๐ เรื่อง การตรวจสอบการกระทำที่ก่อให้เกิดความเสียหายแก่รัฐ ลงวันที่ ๓๐ กันยายน พุทธศักราช ๒๕๔๙ ได้รับการรับรองไว้ในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับชั่วคราว) พุทธศักราช ๒๕๔๙ มาตรา ๓๖ ว่าชอบด้วยกฎหมายและชอบด้วยรัฐธรรมนูญแล้ว การตราพระราชบัญญัติที่เป็นปัญหาในคดีนี้จึงเป็นเพียงการกระทำที่เกี่ยวเนื่องกับกรณีดังกล่าว แม้พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประกาศคณะปฏิรูปการปกครองฯฉบับนี้ได้ประกาศใช้บังคับภายหลังวันประกาศใช้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐ ก็ต้องได้รับการรับรองตามบทเฉพาะกาลมาตรา ๓๐๙ ของรัฐธรรมนูญนี้ว่าเป็นการกระทำที่ชอบด้วยรัฐธรรมนูญเช่นกัน"

จากคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญที่ยืนยันความเป็นอภิรัฐธรรมนูญของประกาศคณะปฏิรูปฯ คำสั่งคณะปฏิรูปฯ และคำสั่งหัวหน้าคณะปฏิรูปฯ ตามความเห็นที่ผมนำเสนอในบทความเรื่อง มาตรา ๓๐๙ - อภิรัฐธรรมนูญ คงจะทำให้ท่านผู้อ่านตัดสินใจได้ง่ายขึ้นว่า เมื่อมาตรา ๓๐๙ ก่อให้เกิดผลเช่นนี้ เรายังคงจะให้มีอภิรัฐธรรมนูญเหนือรัฐธรรมนูญอยู่อีกหรือไม่ ถ้าไม่ต้องการให้มีอภิรัฐธรรมนูญก็ช่วยกันเรียกร้องให้สมาชิกรัฐสภาลบมาตรา ๓๐๙ ออกไปจากรัฐธรรมนูญไทยครับ

พงศ์เทพ เทพกาญจนา
๒๔ กรกฎาคม ๒๕๕๑

สนทนาในประเด็นนี้